Tôi nhận được tin nhắn từ một trader ở Dubai lúc 3 giờ sáng theo giờ Tallinn.
Anh ta gửi một đường link từ Crypto Briefing, kèm theo ba chữ: "Hormuz đóng cửa".
Trong khoảnh khắc đó, tôi không nghĩ đến giá dầu. Tôi nghĩ đến những gì tôi đã thấy vào tháng 9 năm 2019, khi Saudi Aramco bị tấn công và giá dầu tăng 15% chỉ trong một buổi sáng. Tôi nhớ cảm giác sợ hãi lan tỏa qua các group Telegram, và cách mà vài người đã biến nỗi sợ đó thành cơ hội.
Bây giờ, câu chuyện còn lớn hơn. Eo biển Hormuz không phải là một nhà máy lọc dầu. Đó là cổ họng của nền kinh tế toàn cầu. 20% lượng dầu thế giới đi qua đây mỗi ngày.
Từ năm 2017, tôi đã theo dõi cách thị trường crypto phản ứng với các sự kiện địa chính trị. Có một khuôn mẫu lặp đi lặp lại: đầu tiên là hoảng loạn, sau đó là tìm kiếm nơi trú ẩn, và cuối cùng là sự trỗi dậy của một narrative mới.
Năm đó, khi căng thẳng Mỹ-Triều leo thang, Bitcoin tăng vọt. Mọi người gọi nó là "vàng kỹ thuật số". Nhưng tôi nhận ra rằng đó không phải là toàn bộ câu chuyện.
Điều thực sự xảy ra là dòng vốn từ các thị trường truyền thống đang tìm đường vào crypto như một kênh phòng thủ. Và mỗi lần như vậy, narrative lại thay đổi. Lần này, nếu Iran thực sự đóng cửa eo biển, điều gì sẽ xảy ra?
Phân tích từ báo cáo tôi đọc cho thấy một bức tranh phức tạp. Iran không có khả năng duy trì phong tỏa lâu dài — nền kinh tế của họ phụ thuộc vào xuất khẩu dầu. Nhưng họ có thể gây ra sự gián đoạn đủ lớn trong vài tuần để đẩy giá dầu lên 120-150 USD/thùng.
Khi giá dầu tăng, mọi thứ khác đều đắt hơn. Chi phí vận chuyển, sản xuất, lương thực. Và khi lạm phát tăng, các ngân hàng trung ương thường tăng lãi suất. Điều đó có nghĩa là tiền rẻ sẽ biến mất — và thị trường crypto, vốn được xây dựng trên dòng vốn dễ dàng, sẽ chịu áp lực.
Nhưng đây là phần mà hầu hết mọi người bỏ qua: sự sợ hãi tạo ra nhu cầu về các tài sản không bị kiểm soát.
Trong bối cảnh chiến tranh thương mại hoặc xung đột quân sự, các lệnh trừng phạt tài chính trở nên khó thực thi hơn. Và đó là lúc Bitcoin trở nên hấp dẫn, không phải như một "nơi trú ẩn an toàn" theo nghĩa cổ điển, mà như một kênh chuyển tiền không biên giới.
Tôi đã thấy điều này xảy ra ở Venezuela và Afghanistan. Khi hệ thống ngân hàng sụp đổ, người dân chuyển sang crypto. Nhưng ở quy mô toàn cầu, khi một cú sốc dầu mỏ xảy ra, tâm lý sẽ thay đổi nhanh chóng.
Có một góc nhìn phản trực giác mà tôi muốn chia sẻ: câu chuyện về việc Iran đóng cửa Hormuz có thể là một cái bẫy narrative.
Crypto Briefing là một tờ báo về tiền điện tử, không phải về địa chính trị. Họ có động cơ để khuếch đại câu chuyện này, bởi vì nó phục vụ cho narrative "Bitcoin là nơi trú ẩn". Nhưng trên thực tế, các sự kiện như thế này thường khiến thị trường crypto sụt giảm trong ngắn hạn, vì thanh khoản bị hút về các tài sản truyền thống như vàng và đô la.
Tôi nhớ vào tháng 2 năm 2022, khi Nga xâm lược Ukraine, Bitcoin đã giảm 10% trong tuần đầu tiên. Mọi người nghĩ rằng chiến tranh sẽ thúc đẩy crypto, nhưng thực tế là sự không chắc chắn khiến các nhà đầu tư rút tiền khỏi mọi tài sản rủi ro.
Vậy nên, nếu Hormuz thực sự bị đóng cửa, đừng vội mua Bitcoin. Hãy chờ cho đến khi cơn hoảng loạn đầu tiên qua đi. Đó là lúc câu chuyện thực sự bắt đầu.
Khi tôi viết những dòng này, giá dầu Brent vẫn chưa mở cửa. Nhưng tôi biết rằng trong vòng 24 giờ tới, các quỹ phòng hộ sẽ điều chỉnh danh mục, các trader sẽ tìm kiếm thanh khoản, và một số người sẽ mua Bitcoin vì họ tin rằng nó là "vàng của thế kỷ 21".
Liệu họ có đúng không? Tôi không chắc. Nhưng tôi biết rằng lịch sử không lặp lại, nó chỉ vần điệu. Và vần điệu lần này có thể là: sợ hãi → tìm kiếm sự bảo vệ → thất vọng → một narrative mới.
Tôi sẽ theo dõi dòng chảy của thanh khoản, khối lượng giao dịch trên các sàn, và tâm lý của những người đang hoảng loạn. Và tôi sẽ viết khi tôi nhìn thấy câu chuyện tiếp theo.
Còn bây giờ, hãy giữ chặt ví của bạn. Và đừng để bất kỳ ai bán cho bạn một câu chuyện trước khi nó được xác nhận.
